कळते न मजसी काही?

अंदमानच्या काळ्या पाण्याच्या शिक्षेचे ते दिवस – एखाद्या अमावस्येच्या काळ्याकुट्ट रात्रीसारखे जात होते. एकदा, त्यातच एक वीज लख् कन् चमकून गेली.

त्यांना बाबा दिसले - त्यांच्या थोरल्या भावानं त्यांना पाहिलं.

- विलायतेला जाताना तात्यांना निरोप देताना कितीतरी आशा भरल्या होत्या उरात आणि आता, तोच आपला तात्या आपल्यासारखाच अंदमानात. बाबांचा ऊर भरून आला. आपल्यासारखंच यालाही कष्टात पिचावं लागणार या कल्पनेनं त्या प्रेमळ भावाला गलबलून आलं नि तो कळवळून म्हणाला –

कळते न काही मजसी, तात्या इथे कसा तू?ध्रु.

दृष्टिभेट अवचित घडली

कल्पना मुळी ना शिवली

पैलतिरा जाण्याआधी, भंगलाच सेतू!१

वनवास ललाटि लिहिला

विजनवास अनुजे वरिला

मातेसम वहिनी सोडुनि, इथे दिसशि का तू!२

अश्रु आवरी रे तात्या

दिसते ते सत्य कि मिथ्या?

जगन्नाथ का हे घडवी? कळत नाहि हेतू!३

आराध्य तूच माझा

आधार एक अमुचा

बाहेर तू न उरता, छळतोच दुःखकेतू!४

हा भास तर नव्हे ना?

दुःस्वप्न कल्पवेना

कळते न काहि मजसी, कारागृही कसा तू?५

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्‍ण आठवले

काव्‍यमय सावरकर दर्शन