धन्य ते हौतात्म्य.

इंग्लंडमध्ये सावरकरांचं अभ्यासाबरोबरच क्रांतिकार्यही चालू होतं. त्यांच्या स्फुर्तीच्या स्फुल्लिंगानं मदनलाल धिंग्रा या क्रांतिवीराचं अंतःकरण प्रदिप्त झालं. त्यानं कर्झन वायली या एका ब्रिटिश अधिकाऱ्याचा वध केला.

१७ ऑगस्ट १९०९. तो क्रांतिकारक फाशीची शिक्षा स्वीकारित होता.. तीही हसत हसत. तो आता कुणालाही दिसणार नव्हता. पण, अज्ञाताच्या पडद्याआड जातानाचे त्याचे शब्द? ते मात्र चिरंतन राहतील -

वन्दे मातरम् । वन्दे मातरम् ।

स्वाभिमान हा आमुचा जागृत

देशभक्तिचे प्यालो अमृत

शिर तळहाती घेउनि लढणे पूर्ण कळतसे कोऽहम्!१

बुद्ध्या आम्हा असे डिवचता

क्रोधाग्नी मस्तका पोचता

सूड अल्पसा म्हणूनि सांडले भूवरि रुधिरार्घ्यम्!२

युध्यमान परतंत्र राष्ट्रनित

हौतात्म्यच उरतसे एक व्रत

भाग्यवंत मी, "राष्ट्रहितार्थम् प्राप्तं मे मरणम्!३

पुन:पुन्हा जन्माते यावे

देशास्तव प्राणां होमावे

दयाघना रे ऐक प्रार्थना प्रसीद दयाळो त्वम्!४

रचयिता : श्रीराम बाळकृष्‍ण आठवले

काव्‍यमय सावरकर दर्शन